با اين توضيحات لازم است موانع و مشكلاتي كه در سر راه استفاده از روشهاي فعال تدريس وجود دارد و در اين پژوهش تعدادي از آن مشكلات آشكار گرديد،توسط معلمان،مديران و مسئولان شناسايي و مرتفع گردد.بنابراين با توجه به اهميت موضوع و بر اساس يافته‌هاي پژوهش،پيشنهادهاي زير ارائه مي‌گردد:

• بر اساس يافته‌هاي تحقيق نظر به اينكه مشكلات مربوط به ياددهنده(عدم آشنايي معلمان با دانش استفاده از روش‌هاي آموزش فعال-مسايل مربوط به دانش محتوا و دانش آموزش مرتبط با محتوا-مسايل مربوط به انتخاب اهداف آموزشي-مسايل مربوط به ارزيابي يادگيري دانش‌آموزان-عدم استفاده از طراحي آموزشي)و مشكلات مربوط به يادگيرنده(مسايل مربوط به تعامل دانش‌آموزان با يكديگر-ويژگي‌هاي گروه سني دانش‌آموزان-سطوح متفاوت دانش‌آموزان)از جمله موانع به كارگيري روش‌هاي فعال تدريس مي‌باشد،بنابراين لازم است مدرسان،مديران و معلمان با استفاده از نظر متخصصان جهت رفع هر يك از مشكلات فوق برنامه‌ها و فعاليت‌هايي را تدارك ببينند.

• با توجه به تغييرات اساسي كتب(بخوانيم-بنويسيم،هديه‌هاي آسمان،علوم تجربي و تربيت بدني)لازم است در حجم كتب،محتوا و مفاهيم و زمان مورد نياز براي تدريس هفتگي جهت استفاده بهينه از روش‌هاي فعال،ساماندهي مجدد به عمل آيد.

• پيش‌بيني و تربيت مدرس روش فعال تدريس خاص دوره ابتدايي.

• تهيه كتب راهنما در زمينه راهنمايي معلمان براي استفاده بهينه از روش‌هاي فعال تدريس و وسايل و تجهيزات آموزشي.

• انتشار نتايج تحقيقات مربوط به اثر بخشي روش‌هاي فعال تدريس به صورت كاربردي و ارسال آن به مدارس.

• امروزه روش‌هاي فعال تدريس و استفاده بهينه از آنها در كلاس درس،حيطه كار معلم را وسيع‌تر كرده است و او را از حالت صرف انتقال دانش و معلومات خارج مي‌كند و او را به مثابه راهنما و هدايت كننده جريان يادگيري مبدل مي‌كند.از اين رو توصيه مي‌شود در برنامه‌هاي درسي تربيت معلم،آموزش‌هاي ضمن خدمت فرهنگيان به دروس كليات و روشهاي تدريس و توليد و كاربرد مواد آموزشي بهاي بيشتري داده شود و آموزش‌هاي عملي در اين زمينه به يادگيرندگان داده شود و در تدريس اين دروس تنها به قسمت نظري و عناوين اكتفا نشود.

• آماده كردن معلمان كنوني نظام آموزشي براي استفاده از روش‌هاي فعال تدريس در فرايند ياددهي و يادگيري به صورت دوره‌هاي بلند مدت و كوتاه مدت ضرورت دارد.

• از آنجا كه معلمان راهنما در دوره ابتدايي نقش مهمي دارند،ضروري است،يك دوره كارآموزي براي آنها تدارك ديده شود تا نظارت آموزشي خود را بر اساس روش‌هاي فعال تدريس اعمال كنند.

• به مسوولان توصيه مي‌شود براي ترغيب معلمان به استفاده از روشهاي فعال تدريس،انگيزه‌هاي لازم را در ارزشيابي سالانه،بازديدهاي منطقه‌اي،انتخاب معلم نمونه،طرح ارتقاي شغلي معلمان و… ملحوظ دارند.

• فراهم كردن فرصت لازم براي معلمان براي بازديد از كلاسهاي معلماني كه از روش‌هاي فعال تدريس استفاده مي‌كنند به منظور مشاهده چگونگي استفاده از اين روش‌ها ضرورت دارد.

• تشويق و ايجاد تسهيلات لازم براي تشكيل گروههاي درسي و گروههاي آموزشي همگن لازم مي‌باشد.

• دوره‌هاي آموزشي ضمن خدمت معلمان،در جهت برآوردن نيازهاي آموزشي آنان در زمينه استفاده از روشهاي فعال تدريس به صورت اختصاصي برگزار شود.اين دوره‌ها به شكل‌هاي گوناگون حضوري،نيمه حضوري و غير حضوري در سطح استاني،منطقه‌اي و آموزشگاهي اجرا گردد.

• در ارزشيابي از عملكرد معلمان تنها به ملاكهايي از قبيل درصد قبولي دانش‌آموزان و معدل كلاسي تأكيد نشود،بلكه ميزان استفاده از روشهاي فعال تدريس نيز مدنظر قرار گيرد تا معلمان احساس نكنند كه استفاده از اين روشها و بكارگيري وسايل و امكانات آموزشي تأثيري در روند ارزشيابي عملكرد آنان ندارد.

• براي ايجاد انگيزه در معلمان استفاده كننده از روشهاي فعال تدريس توصيه مي‌شود اين قبيل معلمان مورد تشويق مسوولان آموزشي قرار گيرند و از خدمات آنان به نحو احسن تقدير و تشكر به عمل آيد.

• با توجه به عدم انطباق بعضي از اهداف،موضوعات،تكاليف و در كل حجم كتب درسي با كاربرد روشهاي فعال تدريس توصيه مي‌شود برنامه‌ريزان دقت لازم را در تدوين موضوعات درسي داشته باشند و انطباق موضوعات درسي را با كاربرد روشها مد نظر قرار دهند.

• پس از آنكه به معلمان ابتدايي و معلمان راهنما در زمينه روش‌هاي فعال تدريس آموزش‌هاي لازم داده شود،به منظور ايجاد تعامل دانش‌آموزان با يكديگر و معلم در كلاس،ضروري است اطلاع لازم در جهت شناخت دانش‌آموز از نقش خويش و تحرك لازم در كلاس به او داده شود.زيرا هر چه مشاركت دانش‌آموزان بيشتر باشد،يادگيري بهتر صورت مي‌گيرد.

• پيشنهاد مي‌شود جهت استفاده بهينه از روش‌هاي فعال تدريس و اجراي مطلوب طرح فراگير،تراكم كلاسي با احتساب تأثير تعداد دانش‌آموز با نيازهاي ويژه بر تراكم محاسبه گردد.

• اختصاص اعتبار لازم به مدارس جهت خريد صندلي و ميز و نيمكت و يا تعمير آنها.

• بر اساس يافته‌هاي چك ليست مشاهده كلاس مشكلات مربوط به:حجم كتب درسي،كمبود وقت،فقدان نظارت و راهنمايي،كمبود منابع و مواد آموزشي،چيدمان كلاس و تعداد دانش‌آموزان نيز از موانع بكارگيري روشهاي فعال تدريس مي‌باشد كه در نظام برنامه‌ريزي آموزشي لازم است مد نظر برنامه‌ريزان،مسوولان و مديران قرار گيرد.

• بر اساس نتايج جدول شماره 30 مشكلات مربوط به ارزيابي يادگيري دانش‌آموزان بالاترين ميانگين را از ديدگاه معلمان و مديران داراست.بنابراين لازم است در خصوص روشهاي ارزشيابي مستمر و مرحله‌اي و ارتباط آن با روش‌هاي فعال تدريس دوره‌هاي كارآموزي ويژه تدارك ديده شود.

• بر اساس نتايج جدول شماره 38 ميانگين نمرات معلمان مرد در خصوص مشكلات مربوط به ياد دهنده و مشكلات مربوط به يادگيرنده بالاتر از معلمان زن مي‌باشد.در اين زمينه لازم است با تشكيل كلاسهاي آموزشي،جلسات گروههاي آموزشي و جشنواره‌هاي الگوهاي تدريس برتر و با ايجاد انگيزه و رغبت جهت شركت بيشتر معلمان مرد اقدام نمود.

• نظارت بيشتر توسط مديران،معلمان راهنما و سرگروههاي آموزشي در جهت استفاده معلمان از طراحي آموزشي بعمل آيد.در اين زمينه لازم است مديران فعاليت بازديد از كلاس‌هاي درس معلمان را افزايش دهند.

• اختصاص بخشي از وقت كلاس درس،به ويژه در انتهاي وقت كلاس،به گفتگو درباره روش تدريس و جو كلاس مي‌تواند در بهبود و افزايش كيفيت يادگيري-ياددهي مؤثر باشد.

• ارائه فهرستي از كتابهاي مرتبط با درس و تعيين وظيفه براي مطالعه آنها و بحث در مورد مطالعات انجام شده در كلاس درس به عميق‌تر شدن يادگيري و رشد مهارتهاي اجتماعي كمك مي‌كند.در اين زمينه انجام دادن فعاليت به وسيله دانش‌آموزان و برگزاري جلسه نقد در كلاس و ارائه بازخورد لازم بوسيله معلم بر بهبود كيفيت آموزش و رشد خودانديشي در دانش‌آموزان اثر دارد.

-Don Hill,j(1995).Teache training manual,New Yourk, Macmillian.

صفحه قبل |