|
صفحه اصلي »
مقالات » مقالات
آموزشي » هنر در دوره عمومي
هنر در دوره عمومي
در مورد خط بسيار ميتوان نوشت از پيشروان
معروف و استادان بزرگ و نامي كه در نشر و ترويج خط قدم و قلم برداشته
يا در تحسين و استواري و اكمال آن سعي بليغكردهاند از آغاز تا كنون
سخن بسيار گفته شده است و آتْار گرانبهايي از خود بيادگار گذاشتهاند
خط كوفي يا نسخ ناقص از دوران پيش از اسلام به زمان ظهور اسلام
رسيدهبود و عدهاي انگشت شمار بدان خط مينوشتند و در دسترس عموم
نبوده وقتي پيامبر خود ركن عمده انتشار خط سواد در ميان قبايل عرب
گرديد از اسيران جنگي در جنگ بدر بجاي فديهشان مقرر شد كه هر كدام
ده نفر را كتابت و نوشتن بياموزند و بدين صورت خط در ميان اعراب رايج
گشت . پيامبر فرموده :
»
قيدوا العلم بالكتابه
«
در عصر خاندان عباسي هنر خط در بغداد از نيكويي و زيبايي
منظر بر خطوط ديگر شهرها رجحان يافت و نوابغ خط ئون
ابوعليمحمدبنمقله و علي بن هلال و ياقوت مستعصمي در اين شهر ظهور
نمودند . سلاطين و وزراء و امرا و بزرگان اسلامي بويژه ايراني ، در
رواج و انتشار اين هنر
²
خط ²
سهم بسزايي داشته و عده بسياري از آنان انواع خطوط معمول را خوب و
استادانه مينوشتند مانند : عضد الدوله ديلمي - قابوس بن وشمگير -
نظام الملك - خواجه نصير الدين طوسي و ...
شاهـــان و شاهزادگان تيمـوري متْل شاهرخ -
تيمور و بايسنقر ميرزا و ... هنرمند بودند و اهل هنر را تشويق
كردهاند پادشاهان و شاهزادگان صفوري بويژه شاه اسمعيل اول و فرزندان
او از خوشنويسان بر جسته بودهاند پادشاهان و بسياري از امرا و
شاهزادگان قاجار نيز توجه خاص به اين فن داشته و به آن رواج و رونق
تازه بخشيدهاند .
فتحعلي شاه - محمد شاه و ناصر الدين شاه از اين هنر طرفداري و
هنرمندان را تشويق نمودهاند و در عصر آنان خوشنويسي رونقي بسزا
يافته است . ئنانئه گفته اند محمد شاه قاجار خط نستعليق را نيكو
مينوشته است كه آتْار او در كتابخانه ملي تهران گواه بر اين مدعا
است . هم اكنون نيز در عصر حاضر توجه خاصي به اين هنر مبذول
داشتهاند و به ترويج و آموزش آن بويژه خط نستعليق همت گماشتهاند
. (فضاإلي ، 50 )
هـدف
از تدريــس هنـر در مـدارس :
در مورد هدف از تدريس هنر در مدارس ميتوان
موارد زير را بر شمرد :
1- شناخت و پرورش استعدادهاي هنري دانش آموزان
و فراهم ساختن زمينه مناسب براي رشد و شكوفايي اين استعدادها .
2- ايجاد مهارت و تقويت آن
3- تربيت دقت در دانش آموزان
4- ايجاد اعتماد به نفس
5- آشنايي تدريجي دانش آموزان با ميراتْ غني و
با ارزش فرهنگي ايران اسلامي
6- ايجاد زمينههـاي مناســب براي استفاده از
اوقات فراغت و داشتن سرگرميهاي سالم
7- ايجاد زمينه براي رسيدن به نوآوري ، ابداع
و خود كفاإـي
8- آشنايي با اصول و فنون زيبا شناسي
لـزوم برنامه
ريــزي هنــري :
با توجه به اهميت هنر در ايجاد زمينههاي سازنده ولزوم
تربيت افراد كه بتوانند با دقت ، باريك بيني و بصيرت مساإل و مشكلات
جامعه را بررسي كرده و راههاي ئاره را با توجه به زمينه هنرهاي سنتي
، منطقهاي و فرهنگي بيابند ، كاملا ضروري بنظر ميرسد . آموزش هنر ،
آموزش ذوقها و ابتكار است و زمينه را براي اختراعات فرد آمادهميكند
. بنابر اين با توجه به شرايط ، بايد از همان سالهاي اوليه ، زمينه
خلاقيت و ابتكار را در كودكان تقويت كنيم . ( براتي ، 1367 )
زيبــانويسي از ديدگاه قرآن و احاديث:
خط و خوشنويسي يكي از اصيل ترين هنرهاي اسلامي بشمار ميرود
. دين اسلام نيز توجه خاصي به قلم و خط دارد و همين توجه سبب شده كه
هيئ امت و ملتي متْل ملت اسلام توجه خاص و عنايتي مخصوص به خط پيدا
نكرد خداوند در قرآن مجيد به قلم و به آنئه مينويسد سوگند ياد
فرموده است »
ن والقلم و ما يسطرون
«
رسول
اكرم ميفرمايند : هر كه
»
بسم الله الرحمن الرحيم
«
را به خطي خوش بنويسد به بهشت داخل ميشود . و حضرت علي فرموده
اند : »
خط خوب براي فقير مال - براي غني جمال و براي حكيم كمال است
«
. ( ميرزايي ، 78 )
مراتب
و درجــات خط :
بطور اطلاق خط داراي سه صفت است كه با سه صفت
:
1- رسايي و آسان خواني
2- آسان نويسي
3- زيبايي منظر
»
ميتوان تمام خطوط را سنجيد و درجه بندي كرد
«
.
از ميان تمام خطوط اسلامي امروزه سه خط نسخ و نستعليق و
شكسته را ميتوانيم ملاك و ميزان درجات ساير خطوط قرار دهيم زيرا خط
نسخ از لحاظ رسايي و سهولت خواندن و خط شكسته از نظر سهولت و آسان
نوشتن و خط نستعليق از صفت زيبايي منظر در درجه اول ميباشد . (
فضاإلي ، 50 )
|
