در بحث میزان افسردگی دانش آموزان پایه های دوم و سوم رشته ادبیات ملاحظه شد که 30 درصد از آنان دچار افسردگی متوسط بودند و میزان افسردگی شدید در بین آنها 10 درصد و افسردگی وخهیم در 10 درصد آنان گزارش شد بنابراین می توان عنوان کرد که 50 درصد از دانش آموزان پایه هخای دوم و سوم رشته ادبیات دبیرستان ادب از ممشکل آنچنانی در رنج نیستند ولی در حدود 50 درصد از آنها با شدت های مختلف افسردگی در رنجند . که این مقدار رقم بسیار بالا و نیازمند توجه وی  ؟می باشد

نتیجه حاصل ازر این سوال پژوهش با نتایج پژوهش های محققی (1377) و میر صدوقی(1379) همخوان است . بدین معنا که میزان افسردگی دانش آموزان علوم انسانی بیش از سایر دانش آموزان بوده است واضح است اکثر درو.س رشته ادبیات و علوم انسانی حفظی است و کمتر درسهای مهارتی و عملی دارند و شاید این مورد یکی از عللی باشد که موجب کسلی و خمودگی دانش آموزان می شود که این حالات خود می تواند زمینه ساز شروع و بروز افسردگی باشد .

همچنین اکثر اولیا با ایجاد تلقین های غلط در ذهن فرزندان خود ،آنان را با ارزوی دکتر یا مهندس شدن راهی مدرسه می کنند و نائل شدن به این هدف را تحصیل در رشته های ریاضی و تجربی می دانند و این باور غلط در تعدادی از افراد بوجود آمده که رشته ادبیات و علوم انسانی از لحاظ موقعیت اجتماعی در سطح ÷ایین تری نسبت به رشته های ریاضی و تجربی قرار دارد با توجه به این که تعدای از دانش آموزان پس از طی دوره راهنمایی بنا به عللی از جمله به حد نصاب نرسیدن نمرات جهت انتخاب رشته های تحصیلی دیگر ناچار بدون انگیزه و علاقه در این رشته ثبت نام می کنند ، در نتیجه هنگامی که ادامه تحصیل آنان بدون انگیزه و همراه یابی با بی میبلی و بی رغبتی است از لحاظ روحی و روانی آسیب پذیر می باشند.

((افسردگی نوجوان اغلب ناشی از شکست آنان در رسیدن به اهداف شخصی و عدم مقبولیت اجتماعی و وجود خلاء روانی است ))(سرمد –1373).

علل و عوامل مهعم بروز افسردگی را می توان خانواده محیط بازی و تحصیل و اشتغال مشکلات و مسایل شخصی همراه با وی؟گی های شخصیتی خود انسان دانست . محققی(1377)اشاره می کند که شغل و تحصیل والدین را می توان عاملی در جهت شیوع  افسردگی شناخت .بهره مندی از شغل و در آمد بالا بالطبع ،امکان نظارت و سرپرستی را بالا می برد .

تصوری (1372)معتقد است که کمبود امکانات مادی و رفاهی و کم آگاهی والدین زمینه افسردگی است و با ارتقای آنها که بالطبع فرهنگ خانواده رشد می یابد زمینه های افسردگی خشکیده می شود ولی همیشه این نیست که در آمد بالا ارتقای سطح فرهنگ و یا از بین بردن زمینه افسردگی می شود .

بدون شک هر یک از علل و عوامل موثر در ایجاد افسردگی می تواند از بسیار خفیف تا بسیار شدید نوسان داشته باشد و هیچگاه نمی توان گفت که یکگ عامل صد درصد در ایجاد افسردگی موثر است با اینهمه برای صدور حکم قطعی در رابطه با علت بالا بودن افسردگی در بعضی از گروههای دانش آموزان دوره متوسطه باید تحقیق گسترده تری انجام شود .

نتیجه گیری:

پس از تعیین نمرات افسردگی کل نمونه (بدون توجه به پایه ،رشته تحصیلی و جنسیت )در آزمون بک مشخص شد که میانگین 27/16 می باشد و با توجه به اینکه 14<36/16 است این نتیجه حاصل می شود که :

میزان افسردگی دانش آموزان دبیرستان دخترانه ادب با معیار درجه بندی بک خفیف است :

در بحث میزان افسردگی کل دانش آموزان گروه نمونه دبیرستان ادب ملاحظه شد که 95/25 درصد از آنان دچار افسردگی متوسط بودند و میزان افسردگی شدید در بین آنها 6/5 درصد و افسردگی وخیم در 5/2 درصد آنان گزارش شد .

بنابراین می توان عنوان کرد که 68 درصد از دانش آموزان دوره متوسطه دبیرستان دخترانه ادب شهرستان داران از مشکل آنچنانی در رنج نیستند ولی در حدود 32 درصد از انها با شدت های مختلف افسردگی در رنجند .

محقفقی(1377) در بحث شیوع نمتیجه گرفت که 1/42 درصد از دانش آموزان دوره متوسطه استان همدان به نحوی دچار افسردگی متوسط بودند و 20 درصد از آنها با شدت های مختلف از افسردگی وخیم در رنجند .

((تحقیقات اخیر نشان می دهد که 40 درصد نوجوانان هر چند موقتی احساس غمگینی بی ارزشی و بد بینی نسبت به آینده داشته و حدود 8 تا 10 درصد آنان گفته اند که میل به خودکشی دارند ةة(ماسن ،به نقل از یاسایی ، 1379،ص621)

با توجه به آمارهای فوق نتیجه می یگریم که میزان افسردگی دانش آموزان دوره متوسطه منطقه داران کممتر از درصد افسردگی در سایر جمعیت خا می باشد و در علت تفاوت این امر می توان گفت که :

اولاٌ جامعه پژوهشی در تحقیقات مختلف با هم فرق می کند و ثانیا استرس ها و فشارهای وارد بر افراد با توجه به شرایط گوناگون محیطی نیز با هم متفاوت است .

علل و عوامل دیگری نیز وجود دارد که در هر جامعه باید بررسی گردد.

پیشنهادات عملی:

به منظور پیشگیری از بروز افسردگی و یا کاهش افسردگی در نوجوانان رهنمودهای زیر برای مشاوران مربیان معلمان و اولیای ارائه می گردد:

1-   اولین گام در جهت جلوگیری الز افزایش افسردگی شناخت دانش آموزانی است که دچار این مشکل هستند .

2-   برقرار کردن ارتباط عاطفی مربیان با اینگونه دانش آموزان

3-    دعوت از اولیای و برگزاری جلسات آموزشی با والدین جهت ایجاد وحدت رویه معلمان و مربیان

4-   دادن مسوولیت به دانش آموزان جهت مکشغول و درگیر نمودن آنان در فعالیت های آموزشگاه این کار باعث سرگرم شدن دانش آموزان شده و از گوشه گیری و انزوا آنان را بدور می نماید .

5-   توجه به فعالیت های گروهی و درخواست از تمامی شاگردان مخصوصا افراد خجالتی و گوشه گیر جهت انججام کارهای جمعی و شرکت در بحث های گروهی

6-   پرهیز از حالت های یکنواخت در کلاس های درس و بشاش بودن شوخ طبعی و صمیمی بودن با دانش آموزانی که مکشکل افسردگی دارند بسیاری از مشکلات آنها را رفع خواهند نمود .

7-    شناسایی کارهای موفقیت امیز این نوع دانش آموزان و تشویق آنها همچنین  پرهیز از بزرگ نمایی شکست ها و محرومیت های آنان

8-    یاری نمودن این دانش آموزان جهت برنامه داشتن در فعالیت هاتی خارج از مدرسه و جلوگیری از هر گونه بی توجهی بی کاری و تسامح

9-   امیدوار نمودن دانش آموزان به اینده توجیه دانش آموزان به این مطلب که خوشبخت و سعادت فقط در گرو قبول شدن در دانشگاه نیست .

10- عدم سختگیری های بی مورد و اعمال مقررات خشک در محیز دانشگاه

11-  ایجاد محیطی شاد و سرشار از صمیمیت در اموزشگاه

12- توجه به تاثیر رنگ شادابی محیط تاثیر رنگ بر روحیه افراد و شادابی محیط از دیر باز مورد توجه انسان بوده است از آنجا که رنگ های تیره نشانه اندوه هستند و استفاده از این رنگ ها برای لباس دانش آموزان مخصوصا دختران یا رنگ آمیزی اسباب و وسال مدرسه به میزان قابل توجهی از شادابی و نشاط محیط می کاهد .

محدودیت های پژوهش:

محدودیت های قابل کنترل:

در تحقیق حاضر پژوهشگر جامعه آماری خود را به دانش آموزان دبیرستان اخترانه ادب محدود ساخته است و حوزه تحقیق و دامنه آن از دبیرستان ها و هنرهای دولتی و غیر انتفاعی شهر و حومه نجف اباد فراتر نمی رود و مطالعه بلر روی گروه نمونه 95 نفری که به طریق تصادفی طبقه ای برگزیده شده اند محدود شده است .

 محدودیت های خارج از کنترل:

یکی از محدودیت های خارج از کنترل مربوط به انتخاب حجم نمونه می باشد که با توجه به اینکه این تحقیق نوعی همه گیر شناسی بوده انتخاب حجم کم اثر سوئی بر نتایج می گذارد لذا با نتایج این پژوهش باید با احتیاط برخورد شود .

محدودیت دیگر عبارت از این بود که از فرم 21 جنبه ای تست بک ،2 جنبه مربوط به خودکشی و تمایلات جنسی به منظور پیشگیری از القا تصویر منفی در ذهن دانش آموزان با توافق مسوولین حذف گردید که در صورا اجرای کامل تست میزان افسردگی دقیق تر سنجیده می شد .