صفحه 2

آثار شادی و نشاط در زندگی انسان از دیدگاه آیات و روایات

شادی های پسندیده

1. شادی اطاعت خدا و لحظه وصال با معبود : امام علی علیه السلام فرمود: «شادی مؤمن، به طاعت پروردگارش و غمش، برگناه و عصیان است». وقتی انسان پروردگارش را عاشقانه عبادت می کند و از پرستش او لذت می برد، بر نشاط روحی اش می افزاید. پس خالصانه و با خشوع کامل، دل و جانش را به آستان حضرت دوست می سپارد و از این دیدار شادمان می شود. پیامبر خدا، محمد مصطفی صلی الله علیه و آله نیز در وصیت نامه خویش به امام علی علیه السلام می فرماید: «ای علی! برای مؤمن در دنیا سه خوشحالی است: دیدار با برادران دینی؛ افطار از روزه و شب زنده داری در آخر شب».

2. شادی در ولادت پیشوایان دین : برگزاری مراسم جشن و شادمانی در روزهای ولادت امامان معصوم علیهم السلام ، از شادی های بجا و پسندیده است. امام رضا علیه السلام به ریان بن شبیب فرمود: «اگر دوست داری در درجات عالی بهشت با ما باشی، به حزن ما محزون و به شادی ما شاد باش». این گونه کارها، هم بر معنویت فرد و انس او با ائمه می افزاید و هم توان روحی ـ روانی انسان برای گام برداشتن در راه مستقیم الهی را بالا می برد.

3. شادکردن هم نوعان : اگر انسان با چهره گشاده و نیت نیک، غم و ناراحتی را از بندگان خدا دور کند، عبادت خدای را به جا آورده است و خود نیز از این شادمانی، خرسند خواهد بود. از امام باقر علیه السلام نقل است: «نزد خدا، عبادتی محبوب تر از شاد کردن مؤمنان نیست».

به گفته صائب تبریزی:

شاد کردن دیگران نیز راه های متفاوتی دارد، مانند: توجه کردن، نگاه کردن، محبت ورزیدن، سخن گفتن، هدیه دادن و کمک کردن از نظر مالی برای رفع مشکلات.

ابوسعید ابوالخیر - شاد بودن در اطاعت خدا، شادمانی در عیدهای مذهبی و شاد شدن با زدودن غم از برادران دینی، نمونه های از شادی هایی پسندیده است که مورد تأیید دین مقدس اسلام نیز می باشد.

راه کارهای رسیدن به شادمانی

ارتباط داشتن با خدا، اصلی ترین شرط رسیدن به سرور قلبی

همان گونه که بدن آدمی برای ادامه حیات به هوا و غذا نیاز دارد، روح و باطن او نیز نیازمند به هدایت و عنایت الهی است. انسان که نیازمند مطلق است، پس از برقراری ارتباط بی نیاز مطلق، در برابر با مشکلات، پرتوان می ایستد. روان شناسان غربی نیز بر این باورند که «افراد معتقد به خدا و جهان آخرت و آموزه های آسمانی، برای زندگی، شادتر و پرانگیزه ترند».

عبادت کردن، راه های ارتباط با خدا و از یکی از اسباب شادی و نشاط است. آنان که به دعا و نماز و مناجات می پردازند، کمتر به اندوه و نگرانی دچار می شود. حتی کسی که گناهی مرتکب می شود و عذاب وجدان او را غمگین و سرخورده می کند، پس از توبه و استغفار و برقراری ارتباط دوباره با خداوند، از احساس گناه رها می شوند و امید و آرامشی فراتر از گذشته را قرین روح و روانش می سازد. و طعم شیرین نوعی خرسندی و شادمانی را می چشد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این باره می فرماید: «کسی که بسیار استغفار کند، خداوند او را از هر اندوهی، گشایشی و از هر تنگنایی، راه نجاتی می بخشد.» ذکر خداوند، آرامش بخش و نشاط آفرین روح است، چنان که امام صادق علیه السلام فرمود: «ای سفیان، زمانی که چیزی تو را محزون ساخت، لاحول ولاقوة الا باللّه زیاد بگو؛ زیرا این جمله کلید شادی است.»

متصل بودن به منبع لایزال الهی در قالب عبادت و ذکر، سبب زدودن غم و نگرانی و افزایش شادی و آرامش انسان می شود.

افزودن بر تحمل و رضایت مندی - یکی از راه های مهم کسب شادی، کنار آمدن با مشکلات و رضامندی از مقدرات الهی است. امام جعفر صادق علیه السلام فرمود:

نشاط و شادی، در پرتو راضی بودن به رضای خدا و یقین به دست می آید و اندوه و غم، در شک و ناخشنودی به مقدرات الهی پدیدار می شود. دل شکیبا و بردبار، به زودی شادمان خواهد شد.

مثبت نگری و شادمانگی - نیک اندیشی، یکی از نشانه های سلامت روان و سبب ایجاد نشاط است. ما خود، تصمیم می گیریم که دیگران را چگونه ببینیم. وقتی می خواهیم کسی را دوست داشته باشیم، می توانیم صبور و شکیبا باشیم و وقتی تصمیم می گیریم که از آدم ها برنجیم، در اشتباه های آنها دقیق می شویم. پس نوع احساس ما درباره دیگران، به رفتار آنها بستگی ندارد، بلکه به نگرش ما مربوط می شود. بسیاری از انسان ها این گونه هستند که بیشتر وقت خود را صرف جست وجوی عیب های دیگران می کنند و کمتر به خوبی های آنها می پردازند.

از این رو، برای شاد بودن، باید یاد بگیریم که چگونه اندیشه هایمان را کنترل کنیم؛ زیرا آنچه مایه خوش بختی و شادی انسان است، از درون او سرچشمه می گیرد، نه از بیرون.

مثبت نگری، موجب پرورش حالت و ویژگی های نیکو در آدمی منجر می شود و به سلامتی و شادی او می انجامد.

در حال زیستن - برخی از مردم یا همیشه حسرت دیروز را می خورند یا خود را در آرزوهای دست نیافتنی فردا غرق می کنند. در نتیجه، خودیشتن را از آرامش و شادی امروز محروم می سازند. انسان باید در همه حال به فکر آینده خویش باشد و با دوراندیشی بسیار، برای ساختن آینده و سرنوشتش بکوشد، ولی نه به بهای از دست دادن امروز. همچنین باید از گذشته خویش درس عبرت بگیرد و تجربه اندوزد.امام علی علیه السلام می فرماید: گذشته عمر تو رفته است و باقی مانده آن نامعلوم است. پس زمانی را که در آن به سر می بری، برای عمل غنیمت بشمار.

حسرت نخوردن بر روزهای از دست رفته و دوری از اندوه فردای نیامده، بلکه زمان حال را دریافتن، یکی از راه های رسیدن به شادی است.

| صفحه قبل |